พระหูยานกรุเก่าวัดพระศรีฯจ.ลพบุรี สุดยอดแห่งพระเครื่อง ‘คงกระพันชาตรี’

เมื่อประมาณกลางพุทธศตวรรษที่ ๑๕ ณ สถานที่เดียวกันนี้ คือ กรุงละโว้ เป็นศูนย์กลางทหารอันยิ่งใหญ่ของขอม เดิมทีอยู่ในความครอบครองของมอญมาก่อน จนกระทั่ง พระเจ้าสุริยะวรมัน ที่ ๑ กษัตริย์ขอมผู้เกรียงไกรได้แผ่แสนยานุภาพเข้ามาในแผ่นดินนี้ ทำให้ชนชาติมอญหมดอำนาจลงไปในที่สุด ช่วงเวลานั้น ขอมมีความเกรียงไกรทางด้านการทหารสูงสุด ต่อมาเมื่อว่างเว้นจากการสงคราม  ทำให้กษัตริย์ขอมมีเวลาทำนุบำรุงพระศาสนา พร้อมกับได้มีการสถาปนาวัดวาอารามต่างๆ ไว้หลายแห่งทั่วกรุงละโว้ โดยมีทั้งแบบ “พราหมณ์” และ “พุทธ” รวมกันในยุคนั้น ดังที่ปรากฏสถาปัตยกรรม และประติมากรรมที่ “ขอมลพบุรี” ได้สร้างไว้ให้คนรุ่นหลังได้พบเห็นตราบเท่าทุกวันนี้

วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า วัดใหญ่ เป็นพระอารามหลวงที่ยิ่งใหญ่ของขอมใน พ.ศ.๑๖๐๐ ยุคที่ขอมเรืองอำนาจ สมัยต่อมาอาจมีการสร้าง รื้อถอน แก้ไขต่อเติม ทับของเดิม เอาไว้เรื่อยกันมา จุดเด่นของวัดนี้ คือ พระปรางค์ใหญ่ ภายในได้บรรจุปฏิมากรรมรูปเคารพสมัยลพบุรี อายุมากถึง ๙๕๕ ปี โดยมีเป็นจำนวนมาก  เมื่อประมาณ พ.ศ.๒๔๓๐ ได้มีคนร้ายลอบเข้าไปเปิดกรุในพระปรางค์ ได้สมบัติโบราณอันมีค่ามากมาย รวมทั้งพระพุทธรูปและพระเครื่องอีกจำนวนหนึ่ง  เหตุการณ์ในครั้งนั้น คือ ที่มาของสุดยอดพระเครื่องพิมพ์หนึ่ง ที่แสดงออกของศิลปะลพบุรี ด้วยฝีมืออันยอดเยี่ยม ปรากฏโฉมเป็นครั้งแรกอย่างน่าตื่นตาตื่นใจแก่ผู้ที่พบเห็น คือ พระหูยาน รวมทั้งพระพุทธรูปที่ขึ้นมาจากกรุเดียวกันนี้อีกหลายองค์qs5sq

พระหูยาน ที่ได้ขุดพบนี้ นับเป็นการขุดพบเป็นครั้งแรก ที่เรียกว่า พระหูยาน กรุเก่า เป็นพระต้นสกุล พิมพ์หูยาน ที่ยังไม่เคยมีการพบเห็นพระพิมพ์นี้จากที่อื่นใดมาก่อนเลย  ต่อมา ได้มีผู้ขุดพบพระพิมพ์นี้จากกรุวัดอื่นๆ ที่อยู่ในตัวเมืองลพบุรี อีกหลายแห่ง แต่อายุและศิลปะ ยังน้อยกว่ากรุแรก เช่น กรุวัดรามอินทรา, กรุวัดปืน และอีกหลายวัดที่ไม่ปรากฏหลักฐานมาก่อน

6352919605500400001

นอกจากนี้ ยังขุดพบ พระหูยาน ที่เมืองอื่นๆ อีกหลายเมือง ซึ่งต่างรับเอาอิทธิพลของพระเครื่องพิมพ์นี้ไปสร้างต่อๆ กันมา จนถึงสมัยอยุธยา รวมทั้งทุกวันนี้ก็ยังมีวัดต่างๆ นิยมสร้าง พระหูยาน ขึ้นมาใหม่ในรูปแบบ พระย้อนยุค โดยมีจุดประสงค์คือ เพื่อสืบทอดพระศาสนาในรูปแบบให้ทำบุญบูชา พระหูยาน เท่าที่ปรากฏอยู่ในวงการครั้งแรก แยกออกได้เป็น ๓ พิมพ์ คือ ๑.พระหูยาน พิมพ์บัว ๒ ชั้น ๒.พระหูยาน พิมพ์บัวชั้นเดียว (หรือ “หน้ายักษ์”)  และ ๓.พระหูยานพิมพ์พิเศษ พุทธลักษณะของ พระหูยาน เป็นพระปางมารวิชัย (สะดุ้งมาร) องค์พระประทับนั่งบนบัวเล็บช้างห้ากลีบ พระศกทำเป็นแบบผมหวี พระเกศทำเป็นมุ่นผมขมวดปมไว้ ๒ ชั้น ดูคล้ายกับมอญโพกผ้า สัญลักษณ์สำคัญของพระพิมพ์นี้คือ ใบหูทั้ง ๒ ข้างจะยานยาวเป็นพิเศษ จนเกือบติดบ่า อันเป็นที่มาของชื่อพระพิมพ์นี้ว่า พระหูยาน โดยเฉพาะรายละเอียดด้านพระพักตร์นั้น งดงามคมชัดมาก ชนิดที่เห็นพระเนตรพระกรรณอย่างชัดเจน เรียกกันง่ายๆ ว่า “งามเห็นหูตากะพริบ” นั่นเอง

2009531_77979

 

Leave a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *